ALANYA’NIN 800 YILLIK SİMGESİ KIZILKULE ULUSLARARASI BİLİM KONGRESİYLE GELECEĞE TAŞINIYOR
Alanya Belediyesi ev sahipliğinde düzenlenen “Uluslararası Selçuklu’nun Akdeniz’deki Mührü Kızılkule’nin 800. Yılı Sempozyumu”, kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri, akademisyenler ve vatandaşların katılımıyla Alanya Kültür Merkezi’nde gerçekleştirildi.
Selçuklu Medeniyeti’nin Akdeniz’deki en önemli askeri mimarlık miraslarından Kızılkule’nin inşasının 800. yıldönümü vesilesiyle organize edilen sempozyum, yapının tarihi, mimari, arkeolojik ve sosyo-kültürel boyutlarını bilimsel çerçevede ele aldı. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başlayan programın açılış oturumuna; Alanya Kaymakamı Şakir Öner Öztürk, Alanya Belediye Başkanı Osman Tarık Özçelik, İlçe Millî Eğitim Müdürü Yusuf Yılmaz, belediye başkan yardımcıları, siyasi parti temsilcileri, akademisyenler ve çok sayıda davetli katıldı. Sempozyum öncesi Hasan Çolak Anadolu Lisesi öğretmen ve öğrencileri, "Kızıl Kule'den Yankılar" başlığıyla hazırladıkları performanslarını sergiledi.
“UNUTULMAYA YÜZ TUTAN DEĞERLERİ GÜN YÜZÜNE ÇIKARIYORUZ”
Açılışta konuşan Sempozyum Düzenleme Kurulu Başkanı Murat Levent Koçak, Kızılkule’nin sekiz asırdır kent kimliğini belirleyen ana unsur olduğunu ifade ederek, sempozyumun kentin tarihsel mirasını koruma ve gelecek nesillere aktarma vizyonunun bir parçası olduğunu vurguladı. Koçak: “Alanya’nın köklü kurumlarından biri olan Alanya Kültür Sanat ve Turizm Vakfı'nın (ALSAV) Başkanı olarak huzurlarınızdayım. ALSAV gerçek bir kültür ocağıdır. Bugüne kadar belediyemizle iş birliği içinde 14 sempozyum düzenledik; bugün 15’incisini gerçekleştiriyoruz. Belki de Türkiye'de üzerinde en çok akademik çalışma yapılan şehirlerden biriyiz ve bu bildirilerin tamamı kitaplaştırılarak yayımlandı. Bugün katılımcılarımıza 14. sempozyumun kitabı dağıtılacak. Ayrıca Kızılkule’nin 800. yıl dönümüne özel olarak, araştırma merkezi arşivindeki tarihi belgeleri bir araya getirdiğimiz yeni kitabımızı da tanıtacağız. Bizim Alanya’da geçmişten kalan, unutulmaya yüz tutmuş ne varsa gün yüzüne çıkarmak gibi temel bir misyonumuz var” dedi.
“DEĞERLERİMİZİ YAŞATMAK İÇİN ÇALIŞACAĞIZ”
Alanya Belediye Başkanı Osman Tarık Özçelik, konuşmasında Alanya’nın sahip olduğu Selçuklu mirasını korumanın ve bilimsel yayınlarla uluslararası alanda tanıtmanın kurumsal bir sorumluluk olduğuna dikkat çekti. Başkan Özçelik, “Alanya, tarihten gelen eserlerin en iyi korunduğu ve en güçlü şekilde ayakta durduğu kentlerin başında gelir. Özellikle 6-7 kilometrelik surlarıyla dimdik duran kalemiz ve korunmuş tarihi dokusuyla Alanya, adeta bir açık hava müzesidir. Sayın Başkanımız Murat Levent Koçak’ın başında bulunduğu ALSAV; Alanya’nın geçmişini gün yüzüne çıkarmak, unutulmasını önlemek, kitaplaştırmak ve hatta çocuklarımızın oynadığı Yörük oyunlarına kadar kültürel mirasımızı kayıt altına almak adına çok kıymetli işler yapıyor. Kitaplar zamanla rafların derinliklerinde kalabiliyor; ancak günümüz teknolojisiyle hazırlanan videolar sayesinde bu oyunlar ve gelenekler unutulmuyor, geleceğe aktarılıyor. Çünkü onlar da tarihimizin ayrılmaz bir parçasıdır. Alanya, geçmişte aralıksız sempozyumların düzenlendiği bir kentti. Biz göreve geldiğimiz andan itibaren bu geleneği yeniden başlattık. Kızılkule ve Alanya Kalesi kentimizin en büyük simgeleridir. Demirtaş'tan batıya kadar Selçuklu'dan miras kalan pek çok tarihi eserimiz var. Bu değerlerin unutulmaması, bilimsel olarak ele alınması ve bugün yaşayan insanlara aktarılması açısından bu sempozyumları çok önemsiyorum” ifadelerini kullandı.
“BİZE DÜŞEN SORUMLULUK KIZILKULE’Yİ GECELEĞE TAŞIMAK”
Sempozyumun Onur Konuğu Prof. Dr. Mehmet Ali Hacıgökmen ise konuşmasında şu ifadelere yer verdi: “Bu mimarlık dehasının gölgesinde, son derece anlamlı ve tarihi bir vesileyle bir araya gelmiş bulunuyoruz. Kızılkule sadece taştan ve harçtan ibaret bir askeri yapı ya da alelacele inşa edilmiş bir savunma kulesi değildir. O; Halep'ten Alanya'ya uzanan bir ustalık ve mühendislik birikiminin, mimar Ebû Ali el-Kettânî'nin askeri dehasıyla Anadolu Selçuklu devlet aklının buluştuğu müstesna bir abidedir. Kızılkule; hemen yanı başında yükselen ve Selçuklu'nun denizlerdeki varlığını simgeleyen tersaneyi koruyan, Akdeniz'in güvenliğini sağlayan bir zirve noktadır. Sekiz yüz yıl önce yükselen bu kızıl tuğlalar, sadece bir limanı korumakla kalmamış; doğu ile batı, kuzey ile güney arasındaki ticaret yollarının güvenli bir şekilde kesişmesini sağlamıştır. Bugün biz akademisyenlere ve araştırmacılara düşen en büyük sorumluluk; Kızılkule'yi sadece geçmişin bir kalıntısı olarak değil, Akdeniz tarihinin, Selçuklu medeniyetinin ve kültürünün yaşayan bir parçası olarak yeniden okumak, anlamak ve geleceğe taşımaktır. Bu yapı; askeri mimarisi, kitabeleri, taş işçiliği ve dönemin lojistik kabiliyetlerini yansıtması bakımından halen keşfedilmeyi bekleyen pek çok sırrı bünyesinde barındırmaktadır. Sekizyüz yıldır bu topraklarda Selçuklu mührünü gururla taşıyan Kızılkule'nin mirasçıları olarak, bu anlamlı organizasyonun hayata geçirilmesinde emeği geçen başta Alanya Belediyesi ve ALSAV olmak üzere tüm kurumlara, düzenleme kuruluna ve tebliğleriyle katkı sunan kıymetli bilim insanlarına yürekten teşekkür ediyorum.”
“KIZILKULE 3 FARKLI KATEGORİDE KORUMA STATÜSÜ OLAN EŞSİZ BİR YAPI”
Alanya Kaymakamı Şakir Öner Öztürk de konuşmasında Alanya’nın tarihi ve kültürel zenginliğine dikkat çekti. Kaymakam Öztürk, “Anadolu Selçuklularının Türk mührünü Akdeniz coğrafyasına vurduğu ilk ve en stratejik merkezlerden biri Alanya’dır. Bu tarihi mirasın günümüze kadar ulaşan en görkemli eseri ise kuşkusuz Alanya Kalesi’dir. Alanya Kalesi; hem coğrafi konumu ve eşsiz manzarası hem de sahip olduğu nitelikler bakımından dünyada sayılı yapılar arasında yer alır. Kalemiz; kültürel, arkeolojik ve doğal sit alanı olmak üzere üç ayrı koruma statüsünü tek bir noktada bünyesinde barındıran ender tarihi miraslardandır. Geçmişten bugüne Alanyalılar bu eşsiz mirasın kıymetini bilmiş; korunması, restorasyonu, gelecek nesillere aktarılması ve bilimsel araştırmalarla kayıt altına alınması noktasında çok kıymetli gayretler ortaya koymuştur. Selçuklu Devleti’nin kışlık başkenti olan Alanya; kale içindeki Süleymaniye Camisi'nden bedestenlerine, konaklarından Kızılkule’sine kadar son derece özel dini ve mimari detaylara sahip anıtlarla bugünlere ulaşmıştır. Bu mirası korumak ve yaşatmak hepimizin ortak vazifesidir” diye konuştu. Açılış konuşmalarının ardından Alanya Kaymakamı Şakir Öner Öztürk tarafından Onur Konuğu Prof. Dr. Mehmet Ali Hacıgökmen’e sempozyum anısına hediye takdim edildi. Organizasyona katkılarından ötürü ana sponsor Taç Otelleri’ne kurumsal teşekkür sunuldu.
"ALANYA DİJİTAL KÜLTÜREL MİRAS PLATFORMU" LANSAMANI YAPILDI
Sempozyum kapsamında, Alanya Belediyesi tarafından hayata geçirilen “Alanya Dijital Kültürel Miras Platformu”nun resmi tanıtımı gerçekleştirildi. Tarihi Kızılkule'nin yüksek çözünürlüklü olarak dünyanın dört bir yanından dijital ortamda gezilmesine ve detaylı incelenmesine olanak sağlayan proje için 10 binden fazla fotoğraf, 5 binden fazla noktasal koordinat ve 400 saatlik veri işleme çalışması gerçekleştirildi. Tanıtımda ayrıca artırılmış gerçeklik (AR) teknolojisi kullanılarak Alaaddin Keykubat heykelinin 3 boyutlu olarak dünyanın herhangi bir noktasına taşınmasını sağlayan yenilikçi sistem katılımcılara aktarıldı. Kentin tarihi yapılarını, taşınır ve taşınmaz kültürel varlıklarını dijital arşiv standardında erişime sunan platform, katılımcı akademisyenler ve uzmanlar tarafından takdirle karşılandı.
BİLİMSEL OTURUMLAR VE BİLDİRİLER
Alanında uzman 10’dan fazla akademisyenin katılımıyla 3 ana oturum halinde gerçekleştirilen sempozyumda sunulan bildiriler şu şekilde:
A. Oturum (Oturum Başkanı: Prof. Dr. Mehmet Ali Hacıgökmen):
• Prof. Dr. Ali Boran: "Alanya Kızıl Kule’nin Savunma Mimarisindeki Yeri?"
• Prof. Dr. Alptekin Yavaş: "Selçuklu Helâlarının Ünik Bir Örneği: Alanya Kızıl Kule Helâsı"
• Prof. Dr. Mustafa Akkuş: "XIII. Yüzyılda Selçuklu-Lusignan Rekabeti Çerçevesinde Alâiyye Limanı Ve Kızılkule’nin Önemi (1221-1277)"
• Doç. Dr. Muharrem Çeken: "Kızıl Kule’nin Mimarı Halepli Ebû 'Ali b. Ebî'r-Rehâ b. el-Kettânî ve Selçuklu Dünyasında Usta Hareketliliği Üzerine Bazı Gözlemler"
B. Oturum (Oturum Başkanı: Prof. Dr. Alptekin Yavaş):
• Prof. Dr. Mehmet Ali Hacıgökmen: "XII-XIII. Yüzyılda Akdeniz’de Korsanlık Faaliyetleri ve Kızılkule’nin Yapımı"
• Prof. Dr. Yahya Başkan: "Karamanoğullarının Alâiye (Alanya) Kalesi’ni Kıbrıs Latinlerinden Kurtarması"
• Dr. Richard Piran Mcclary: "Stage or Defence? The Function, Role and Symbolism of Rum Seljuq Towers in Konya and Alanya / Sahne mi, Savunma mı? Konya ve Alanya’daki Rum Selçuk Kulelerinin İşlevi, Rolü ve Sembolizmi"
• Dr. Öğr. Üyesi Muzaffer Özgüleş: "Tarihi Fotoğraflar Işığında Kızılkule’nin 'Gizli' Kapıları ve Bilinmeyen Detayları"
C. Oturum (Oturum Başkanı: Prof. Dr. Ali Boran):
• Doç. Dr. Ali Rıza Gönüllü: "Osmanlı Döneminde Alaiye Kızıl Kule Dizdarlığı (1629-1807)"
• Araş. Gör. Dr. Mustafa Tahir Ocak: "Alanya Kızıl Kule’nin Mimarisi ve Koruma Süreci Üzerine Bir Değerlendirme"
• Seher Türkmen (Alanya eski Müze Müdürü / Arkeolog): "Kızılkule-Tophane Eksen Projesi-Alan Yönetimi Pilot Uygulaması, Sorunlar ve Çözüm Önerileri"
Sempozyum, oturum başkanlarının katılımıyla gerçekleştirilen genel değerlendirme ve sonuç bildirgesinin okunmasıyla sona erdi. Bilimsel tebliğlerin tamamı, Alanya Belediyesi Kültür Yayınları kapsamında kitaplaştırılarak literatüre kazandırılacak.
